Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, fillon një vizitë tre-ditore të planifikuar në Uashington të mërkurën, mes kërcënimeve të ripërtërira nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, se ai po shqyrton tërheqjen nga aleanca.
Rutte pritet të takohet me Trump pas qetësimit të tensioneve me Teheranin të martën, i cili thuhet se përfshin një armëpushim dyjavor dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, megjithëse kushtet mbeten të paqarta, shkruajnë mediat e huaja.
Ai do të takohet me presidentin e SHBA-së së bashku me Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, dhe Sekretarin e Mbrojtjes, Pete Hegseth, në Shtëpinë e Bardhë më vonë të mërkurën.
Rutte gjithashtu do të zhvillojë bisedime me anëtarë të Kongresit dhe do të mbajë një fjalim në Fondacionin dhe Institutin Presidencial Ronald Reagan të enjten.
Një çështje kyçe gjatë vizitës ka të ngjarë të jetë zhgënjimi në Uashington për refuzimin e aleatëve për t’u bashkuar me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin në fushatën e tyre ushtarake kundër Iranit, ose për të lejuar avionët amerikanë të përfshirë në konflikt të përdorin hapësirën e tyre ajrore.
Vendimi i disa vendeve të NATO-s e ka zemëruar Trumpin, duke e bërë atë të kritikojë qeveritë evropiane dhe të vërë në pikëpyetje vlerën e anëtarësimit të vazhdueshëm të SHBA-së në aleancë.
Trump ka shprehur prej kohësh shqetësim për atë që ai e sheh si kontribut joproporcional të Amerikës në sigurinë evropiane.
Presidenti amerikan ka sulmuar vazhdimisht aleatët e NATO-s për mosndihmë gjatë fazës së nxehtë të luftës, duke e quajtur aleancën një “tigër letre” pa SHBA-në.
Në komentet e javës së kaluar, ai tha se do ta rishqyrtonte kontributin e saj në NATO dhe komentet e tij u mbështetën nga Marco Rubio, i cili sugjeroi që SHBA-të do të rivlerësonin marrëdhënien e tyre me aleatët.
Dhe Kurt Volker, ish-ambasador i SHBA-së në NATO gjatë administratës së presidentit George W. Bush, tha se Rutte përballet me një detyrë delikate në menaxhimin e tensioneve me aleatët evropianë si Gjermania, Finlanda, Spanja dhe Franca, të cilat kanë kritikuar publikisht fushatën SHBA-Izrael në Iran.
Ai argumentoi se ishte e panevojshme që ato vende të kundërshtonin Uashingtonin kaq hapur, duke sugjeruar se kjo kontribuoi në një reagim të ashpër kundër NATO-s.
Volker shtoi se Trump tani mund të kërkojë të “zhvendosë fajin” për pengesat në konflikt mbi aleatët që refuzuan të mbështesin qëndrimin e SHBA-së.
“Evropianët mund të kishin thënë, ‘të gjithë kemi një interes në këtë dhe le të shohim se si mund të ndihmojmë’”, tha ai, duke vënë në dukje se kjo nuk do të kërkonte përfshirje të drejtpërdrejtë ushtarake.
Rutte, i cili shërbeu si kryeministër holandez nga viti 2010 deri në vitin 2023, është përballur më parë me kritika për “qasjen e tij pajtuese ndaj Trumpit”.
