Reduktimi i paralajmëruar i trupave të KFOR-it në Kosovë është prezantuar si pasqyrim i një situate më të qëndrueshme të sigurisë në terren. Por, përtej këtij interpretimi zyrtar, ky zhvillim ngre pyetje për të ardhmen e sigurisë, rolin e institucioneve vendore dhe balancat politike brenda dhe jashtë vendit.
Prania ushtarake ndërkombëtare në Kosovë po hyn në një fazë të re, ku reduktimi paraqitet si reflektim i realitetit në terren.
Zyrtarët flasin për stabilitet dhe vendime të maturuara, të mbështetura në vlerësime të vazhdueshme të sigurisë.
Por, në kohën kur balancat globale janë në lëvizje, edhe këto vendime marrin peshë tjetër.
NATO-ja njoftoi më 12 qershor se, gjatë vitit të ardhshëm, do të bëjë një përshtatje graduale të pranisë së saj në Kosovë, duke reflektuar vlerësimin për një situatë të qëndrueshme të sigurisë në vend.
Sipas komandantit suprem të forcave aleate në Evropë, Alexus G. Grynkewich, ky zhvillim lidhet me rritjen e kapaciteteve të institucioneve vendore të sigurisë, të cilat kanë krijuar hapësirë për zvogëlimin e misionit KFOR.
Aleanca theksoi se ndryshimet do të jenë të kujdesshme, në përputhje me kushtet në terren, dhe të kthyeshme nëse situata e kërkon.
I pyetur nga Radio Evropa e Lirë për treguesit konkretë në terren, një zyrtar i saj nuk dha detaje, duke u thirrur në natyrën konfidenciale të çështjeve operacionale dhe të inteligjencës, por nënvizoi se situata monitorohet vazhdimisht përmes mjeteve të ndryshme, në mënyrë që misioni të mbetet i përshtatshëm dhe efektiv.
Për sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, ky është një lajm i mirë.
“Kur shikojmë situatën e sigurisë në Kosovë, shohim se, në përgjithësi, vitin e kaluar ajo ka vazhduar të përmirësohet. Prandaj, është një lajm i mirë për Kosovën. Kjo është edhe arsyeja përse NATO-ja në janar ka ndaluar dislokimin e forcave rezervë në Kosovë, pas dy vjetësh rotacioni të vazhdueshëm”, tha Rutte në një konferencë për media këtë javë.
Në analizën e ministrit kosovar të Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, tani në detyrë, shtrirja e rendit dhe ligjit në gjithë territorin e Kosovës ka qenë një nga faktorët kyç që, sipas tij, ka ndikuar në vlerësimin e NATO-s për situatën e sigurisë.
Gjatë dy-tre vjetëve të fundit, autoritetet në Kosovë kanë mbyllur shumicën e institucioneve që funksiononin brenda sistemit të Serbisë, duke zgjeruar kontrollin në të gjithë vendin.
Paralelisht, në veri të Kosovës – ku një pjesë e madhe e popullsisë serbe vazhdon të mos i njohë institucionet e Prishtinës – autoritetet kanë marrë nën kontroll disa objekte, të cilat më pas janë vënë në funksion për bizneset shqiptare.
Maqedonci e interpreton këtë zhvillim si konsolidim të kontrollit institucional.
“Kosova ka përmirësime në aspektin e sigurisë, veçanërisht pas dëbimit të grupeve terroriste dhe kriminale, të cilat kanë operuar për shumë vite në veri të vendit dhe të cilat, gjithmonë, kanë qenë kërcënim për sigurinë dhe stabilitetin e brendshëm, por edhe më gjerë”, thotë ai për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.
