Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK) ka reaguar publikisht pas shpërndarjes së lajmeve se fundi i këtij viti do të shoqërohet me temperatura ekstreme minimale deri në –20°C dhe reshje bore, të cilat, sipas institutit, kanë shkaktuar konfuzion dhe shqetësim te qytetarët.
Në reagimin e tij, IHMK thekson se është institucioni i vetëm kompetent për lëshimin e njoftimeve dhe paralajmërimeve meteorologjike në Kosovë, bazuar në Ligjin për Veprimtarinë Hidrometeorologjike. Sipas këtij ligji, konkretisht neneve 9, 13 dhe 28, parashikimi zyrtar i motit dhe paralajmërimi i hershëm për ngjarje të jashtëzakonshme hidrometeorologjike janë ekskluzivitet i IHMK-së, theksohet në reagim.
“Neni 9, pika 2 mes tjerash thuhet: Parashikimi zyrtar i motit dhe paralajmërimi i hershëm i fatkeqësive të mundshme natyrore me origjinë hidrometeorologjike për Republikën e Kosovës jepet nga IHMK dhe janë ekskluzivitet i IHMK-së”- thuhet në reagimin e lëshuar, më 17.12.2025.
Reagimi i IHMK-së vjen pasi menaxheri i departamentit meteorologjik në KANS, Sherif Gosalci, ditën e djeshme në një postim ka thënë se sipas parashikimeve aktuale, moti do të nisë të ndryshojë në pjesën e dytë të javës që vjen, kur pritet një depërtim i masave më të ftohta ajrore me temperatura që mund të shkojnë deri në -20 gradë. Reagimi i plotë i IHMK-së
Reagimi i plotë:
Të nderuar qytetarë të Republikës së Kosovës, ditëve të fundit nëpër media dhe portale është shpërndarë lajmi që ky fund vit do të shoqërohet me temperatura ekstreme minimale deri – 20°C dhe me borë, të cilat kanë paraqitur konfuzion dhe shqetësime. Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, është i vetmi institucion që mund të bëjë njoftime të tilla bazuar në ligjin Ligjin Nr. 06/L -035 për veprimtarinë hidrometeorologjike, Neni 13 sistemi i paralajmërimit të hershëm për ngjarjet e jashtëzakonshme hidrometeorologjike, neni 28 lëshimi i informacionit të përgjithshëm meteorologjik dhe hidrologjik.
Neni 9, pika 2 mes tjerash thuhet: Parashikimi zyrtar i motit dhe paralajmërimi i hershëm i fatkeqësive të mundshme natyrore me origjinë hidrometeorologjike për Republikën e Kosovës jepet nga IHMK-ja dhe janë ekskluzivitet i IHMK-së.
Andaj çdo supjekt apo individ tjetër që bënë njoftim, parashikim apo paralajmërim për motin, fillimisht është i jashtëligjshëm e më pas jo preofesional dhe shkenctarisht i pa drejtë. Standardet e parashikimit të motit
Standardet e parashikimit të motit përfshijnë rregullat globale të Organizats Botrore Meteorologjike (OBM) për të dhënat, terminologjinë dhe saktësisë, me besueshmri të lartë (80%+) për parashikimet afatshkurtra (1-3 ditë) dhe saktësi në rënie për periudha më të gjata, duke përdorur kode dhe kritere të standardizuara.
Shrbimet hidrometeorologjike nacionale janë institucionet kompetente për vrojtime dhe paralajmërime të hershme të motit.
Matja e elementëve kryesorë atmosferikë si temperatura, presioni, era, lagështia, reshjet dhe mbulesa e reve, duke përdorur mjete si satelitë, radarë dhe sensorë tokësorë. Parashikuesit më pas i analizojnë këto kushte aktuale me modele moti dhe modele historike për të parashikuar gjendjet e ardhshme, duke lëshuar alarme (vëzhgime, paralajmërime, këshilla) bazuar në nivelet e besimit dhe pragjet specifike të rrezikut.
Saktësia e parashikimit: Përgjithësisht e lartë për 1-3 ditë (80-90%), duke rënë ndjeshëm për 5-10+ ditë (rreth 50%)
- Parashikimi afatshkurtër
- 0–3 ditë – 72 orë (shumë i saktë), përdoret për motin ditor (shi, temperatura, erë dhe është standard për parashikimet publike)
- Parashikimi afatmesëm
- 4–7 ditë (saktësi mesatare), modelet me shkallë të gjerë të motit (vala të nxehtët, fronte të ftohta) zakonisht parashikohen mirë
- Parashikimi i zgjatur
- 8–14 ditë (saktësi e ulët për detaje), jepen vetëm tendenca, jo kushte të sakta (p.sh. “më ngrohtë se mesatarja”)
- Afatgjatë / përspektivë (jo parashikim i drejtpërdrejtë)
- Javë deri muaj (bazohet në modele klimatike (El Niño, La Niña), epet si probabilitet, jo si mot.
Standard shkencor kryesor - Për shkak se atmosfera është dinamike parashikimi i besueshëm i motit është i kufizuar në rreth 7–10 ditë.
