Shtetet e Bashkuara dhe Irani duket se janë më larg se kurrë më parë në një element kritik të përballjes së tyre: e ardhmja e Ngushticës së Hormuzit.
Lundrimi nëpër këtë pikë kritike, nëpër të cilën rrjedh normalisht gati një e katërta e naftës bruto në botë, nuk ishte problem para se të shpërthente konflikti në fund të shkurtit. Irani nuk pretendonte kontroll mbi të.
Por brenda pak orësh nga fillimi i sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite, Irani i paralajmëroi anijet të mos përpiqeshin ta përdornin Ngushticën. Shumica e operatorëve iu bindën menjëherë, nga frika e sulmeve nga anijet e vogla patrulluese ose dronë iranianë.
Në mesin e marsit, një deklaratë që i atribuohej Udhëheqësit të ri Suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, tha se “leva e mbylljes së Ngushticës së Hormuzit duhet të vazhdojë të përdoret patjetër”.
Që atëherë, zyrtarët iranianë kanë folur për një regjim të ri për Ngushticën, duke e vendosur atë në thelb nën kontrollin e Teheranit, gjë që do të përbënte një shkelje të së drejtës ndërkombëtare duke shkelur “të drejtën e kalimit tranzit” për lundrimin ndërkombëtar.
Kjo e ka shtyrë Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, të kërcënojë me hakmarrje masive dhe të urdhërojë një bllokadë detare amerikane të anijeve që përdorin portet iraniane. Ushtria amerikane tha të shtunën se kishte kapur 48 anije në 20 ditë dhe i kishte detyruar ato të ktheheshin prapa.
Por disa anije iraniane ende po marrin naftë. Një anije cisternë iraniane e ngarkuar plotësisht “që transporton mbi 1.9 milion fuçi (me vlerë gati 220 milionë dollarë) naftë të papërpunuar ka arritur t’i shpëtojë Marinës Amerikane dhe të arrijë në Lindjen e Largët”, raportoi të dielën grupi i monitorimit TankerTrackers.
Parlamenti i Iranit do të miratojë një ligj që formalizon kontrollin mbi Ngushticën, sipas televizionit shtetëror iranian.
Press TV raportoi se sipas planit të propozuar prej 12 pikash, anijet izraelite nuk do të lejohen kurrë të kalojnë. Anijet nga “vendet armiqësore” – një referencë e mundshme për Shtetet e Bashkuara – do të duhet të paguajnë dëmshpërblime lufte për të marrë një leje para se të kalojnë rrugën ujore.
Të gjitha anijet e tjera do të duhet të kërkojnë autorizimin e Iranit për të kaluar nëpër ngushticë, raportoi media.
“Ngushtica e Hormuzit është nën kontroll të plotë dhe asnjë anije – qoftë mike apo armike – nuk mund të kalojë nëpër të pa lejen tonë”, tha të dielën një zëdhënës ushtarak.
