Prezantimi i raportit të fundit të Parlamentit Evropian (PE) ka nxjerrë në pah dallimet e dukshme në qasjen që Bashkimi Evropian (BE) ka ndaj Serbisë dhe Kosovës në procesin e integrimit evropian.
Në raportin për Serbinë, BE-ja ka shfaqur një ton tejet kritik, duke përmendur madje edhe mundësinë e ndërprerjes së procesit të integrimit.
Raportuesi i PE-së për Serbinë, Tonino Picula, kritikoi ashpër qëndrimin e qeverisë serbe ndaj protestave dhe bllokadave të fundit, si dhe vendimet në politikën e jashtme, përfshirë edhe vizitën e fundit të presidentit Aleksandar Vuçiq në Moskë.
Duke iu përgjigjur kritikave, Vuçiq deklaroi se “nëse BE-ja dëshiron ndëshkim, le të ndëshkojë mua, jo të gjithë vendin”, por analistët thonë se kjo nuk i qëndron. Dragoslav Rasheta nga organizata “Rruga e Tretë e Re” vlerëson se raporti i PE-së përdor gjuhën më të ashpër deri më sot dhe sugjeron se integrimi evropian i Serbisë perceptohet si një proces i bllokuar.
Sipas Rashetës, raporti bën thirrje për reforma rrënjësore në fusha të shumta, përndryshe Serbia nuk do të arrijë objektivat e saj për vitin 2026.
Ai thekson gjithashtu se PE rekomandon që Komisioni Evropian të rishqyrtojë ndihmën financiare për Serbinë, nëse ajo vazhdon të ndjekë politika që bien ndesh me vlerat dhe parimet e BE-së.
“Retorika e Vuçiqit është tregues i tendencave autokratike, për të cilat paralajmëron vetë raporti,” tha Rasheta, duke shtuar se vizita në Moskë synon mobilizimin e elektoratit nacionalist dhe rusofil në Serbi, në dëm të perspektivës evropiane të vendit.
Në anën tjetër, raporti për Kosovën ishte dukshëm më i butë dhe më i fokusuar në progresin e saj drejt integrimit evropian.
PE-ja përsëriti nevojën për rifillimin e dialogut Kosovë-Serbi dhe zbatimin e marrëveshjeve të nënshkruara, por theksoi edhe përparimet e Kosovës në këtë proces.
Kryetarja e Lëvizjes Popullore Serbe, Milija Bishevac, e cilësoi raportin për Kosovën si jo tërësisht përfaqësues të realitetit në terren.
Sipas saj, edhe pse BE-ja insiston në dialog, mungesa e një strategjie të qartë dhe fokusi i saj në krizën në Ukrainë kanë bërë që procesi të ngecë.
Bishevac shtoi se Lista Serbe nuk ka rol të vërtetë në institucionet e Kosovës, dhe mungesa e përfaqësimit adekuat të serbëve është një problem serioz.
“Është turp për shoqërinë që serbët, të cilët mund të jenë një faktor konstruktiv në politikëbërjen kosovare, mbeten të margjinalizuar,” deklaroi ai.
