Tri dekada pas gjenocidit në Srebrenicë, përballja me të kaluarën në Serbi mbetet ende e shtypur në margjinat e shoqërisë. Derisa shoqëria civile dhe pjesa proevropiane e opozitës mbështesin të vërtetën, drejtësinë dhe dinjitetin e viktimave, autoritetet në Beograd vazhdojnë të mohojnë një nga krimet më të tmerrshme të kryera në tokën evropiane pas Luftës së Dytë Botërore.
Tre dekada pas gjenocidit në Srebrenicë, shoqëria dhe qeveria serbe ende nuk tregojnë gatishmëri për të pranuar shkallën e këtij krimi. Narrativi zyrtare përdor termin “krim i tmerrshëm”, por e refuzon me vendosmëri termin gjenocid.
Branimir Gjuroviq, një studiues në Iniciativën Rinore për të Drejtat e Njeriut, vlerëson se hapësira politike dhe mediatike e Serbisë dominohet nga relativizimi dhe mohimi, me glorifikimin e hapur të kriminelëve të dënuar të luftës, si Radovan Karaxhiç dhe Ratko Mladiç. Siç thekson ai, në vend që të përballen me faktet dhe të respektojnë viktimat, krimet fshihen nga kujtesa publike.
“Me ardhjen në pushtet të Aleksandar Vuçiç, 15 vjet më parë, mohimi dhe festimi i kriminelëve të luftës morën një vrull të ri. Qeveria flet për një ‘krim të tmerrshëm’, por refuzon të përdorë termin gjenocid. Të rinjtë sot rriten me narrativi që justifikojnë krimet dhe barazojnë viktimat me autorët”, thotë Gjuroviq.
Dhe me rastin e tridhjetëvjetorit të krimit, presidenti Vuçiç i përmbahet të njëjtës formulim.
“Sot shënon tridhjetë vjet nga krimi i tmerrshëm në Srebrenicë. Ne nuk mund ta ndryshojmë të kaluarën, por duhet ta ndryshojmë të ardhmen. Edhe një herë, në emër të qytetarëve të Serbisë, shpreh ngushëllimet e mia familjeve të viktimave boshnjake, e bindur se një krim i ngjashëm nuk do të ndodhë më kurrë”, shkroi Vuçiç në rrjetin X.
Kryetarja e Kuvendit, Ana Brnabiq, tha se “nuk ishte gjenocid”, gjë që konfirmoi më tej qëndrimin e qeverisë aktuale, e cila hedh poshtë vendimet e gjykatave ndërkombëtare.
