Shkrimtari australian Yang Hengjun është dënuar me vdekje nga një gjykatë kineze, pesë vjet pasi u arrestua dhe u akuzua për spiunazh.
Dënimi mund të zëvendësohet me burgim të përjetshëm pas dy vjetësh, sipas zyrtarëve australianë. Dr Yang, një studiues dhe romancier që shkruante në blog për çështjet e shtetit kinez, i mohon akuzat, të cilat nuk janë bërë publike. Qeveria australiane thotë se është “e tmerruar” nga rezultati. Ministrja e Jashtme Penny Wong ka thirrur ambasadorin e Kinës në Australi për një shpjegim dhe të hënën tha se qeveria do të “komunikonte” përgjigjen e saj ndaj Pekinit në ” termat më të fortë”.
“Ne vazhdimisht kemi bërë thirrje për standarde bazë të drejtësisë, drejtësi procedurale dhe trajtim njerëzor për Dr Yang, në përputhje me normat ndërkombëtare dhe detyrimet ligjore të Kinës”, tha ajo në një deklaratë.
“Të gjithë Australianët duan të shohin Dr Yang të ribashkuar me familjen e tij. Ne nuk do të heqim dorë në mbrojtjen tonë.”
Zyrtarët australianë kanë ngritur më parë shqetësime për trajtimin e tij, por ministria e jashtme e Kinës i ka paralajmëruar ata që të mos ndërhyjnë në këtë rast dhe të respektojnë “sovranitetin gjyqësor” të vendit. Mbështetësit e Dr Yang e kanë përshkruar ndalimin e tij si “persekutim politik”.
“Ai dënohet nga qeveria kineze për kritikat e tij ndaj abuzimeve të të drejtave të njeriut në Kinë dhe avokimit të tij për vlerat universale si të drejtat e njeriut, demokracia dhe sundimi i ligjit”, tha miku i tij, akademiku i Sidneit, Feng Chongyi, për BBC në një deklaratë. .
Dr Yang, i cili më parë ka punuar për Ministrinë e Sigurisë së Shtetit të Kinës, u mbiquajt “shitësi i demokracisë”, por shkrimet e tij shpesh shmangnin kritikat e drejtpërdrejta ndaj qeverisë. Ai jetonte në Nju Jork, por udhëtoi për në Guangzhou në janar 2019 me gruan e tij dhe fëmijën e tij, të dy shtetas kinezë, me vizë kur u kap në aeroport.
Çështja e 58-vjeçarit është shpalosur kryesisht me dyer të mbyllura që atëherë, duke përfshirë një gjyq të fshehtë në 2021.
Drejtoresha e Human Rights Watch për Azinë, Elaine Pearson tha se rasti i tij ka ngritur një “një mori” shqetësimesh të procesit të rregullt ligjor dhe se rezultati është “i egër”.
“Ai ka pasur akses të vonuar dhe të kufizuar në përfaqësimin ligjor, një gjyq me dyer të mbyllura – dhe vetë Yang ka pretenduar torturë dhe rrëfime të detyruara gjatë marrjes në pyetje”, tha ajo për BBC.
Dr Yang ka ende rrugë apeli në dispozicion, tha zonja Wong, por djemtë e tij me bazë në Australi kanë thënë më parë se shëndeti i tij po dështon dhe se ai nuk po merr trajtim mjekësor. Arrestimi i tij dhe ai i gazetarit australian Cheng Lei në vitin 2020, kontribuoi në përkeqësimin e lidhjeve midis Pekinit dhe Kanberrës, por këto marrëdhënie janë stabilizuar që nga ndryshimi i qeverisë në Australi në 2022.
Megjithatë, kolegu i lartë i Institutit Lowy, Richard McGregor tha për Sydney Morning Herald se dënimi i ri i Dr Yang ka të ngjarë të ketë një “ndikim të rëndë në marrëdhëniet dypalëshe” midis dy vendeve. “Ai shfaq në një ekran të gjerë paqartësinë e sistemit ligjor kinez, papërshkueshmërinë e tij ndaj kërkesave të arsyeshme të qeverive të huaja në emër të qytetarëve të tyre dhe hakmarrjes së saj ndaj njerëzve që e sfidojnë atë”, tha ai.
“Ky dënim është në skajin më ekstrem të spektrit për sa i përket asaj që mund të pritej. Përfundimi i pashmangshëm është se ai do të vdesë në burg.”
