Gjykata më e lartë e Bashkimit Europian ka vendosur të martën se martesat mes personave të së njëjtës gjini duhet të respektohen në të gjitha vendet anëtare të BE-së, duke kritikuar Poloninë për refuzimin e njohjes së martesës së dy shtetasve të saj të martuar në Gjermani.
Sipas Gjykatës së Drejtësisë së BE-së, Polonia gaboi kur refuzoi transkriptimin e certifikatës së martesës së çiftit pas rikthimit të tyre në vend, me arsyetimin se ligji vendor nuk e njeh martesën mes të njëjtit seks. Vendimi nuk detyron shtetet anëtare të legalizojnë martesat e tilla brenda ligjeve të tyre kombëtare, por u imponon atyre detyrimin të njohin martesat e kryera në një shtet tjetër të BE-së.
“Refuzimi cenon jo vetëm lirinë e lëvizjes dhe qëndrimit, por edhe të drejtën themelore për respektimin e jetës private dhe familjare,” thuhet në arsyetimin e gjykatës.
“Ky vendim është historik”
“Ky vendim është historik,” tha avokati i çiftit, Pawel Knut. “Ai shënon një fillim të ri në betejën për barazi dhe trajtim të barabartë për çiftet e të njëjtit seks.”
Knut theksoi se tashmë Gjykata Supreme Administrative e Polonisë do të duhet të vendosë nëse do të kryejë transkriptimin e martesës apo jo, por ai beson se vendimi i së martës është plotësisht detyrues për këtë gjykatë.
E drejta për “një jetë normale familjare”
Gjykata nënvizoi se qytetarët e BE-së kanë lirinë të zhvendosen në vende të tjera të bllokut dhe të gëzojnë “një jetë normale familjare” si gjatë qëndrimit në shtetin pritës, ashtu edhe pas kthimit në vendin e tyre të origjinës.
“Kur ata krijojnë jetë familjare në një shtet anëtar pritës, veçanërisht përmes martesës, ata duhet të kenë sigurinë se mund ta vazhdojnë atë jetë familjare edhe kur kthehen në shtetin e tyre,” thuhet në vendim.
Gjykata theksoi se kjo nuk nënkupton se vendet anëtare duhet të legalizojnë martesat mes të njëjtit seks sipas ligjeve të tyre kombëtare, por kërkon që ato të njohin efektet juridike të martesave të tilla të kryera diku tjetër brenda BE-së.
Kontekst në Poloni
Në Poloninë kryesisht katolike, çështja e të drejtave LGBT ka qenë temë e fortë debati prej vitesh. Ndërkohë, qeveria aktuale po punon për një projektligj për partneritete civile, që përfshin edhe çiftet e të njëjtit seks, por ende nuk ka një kornizë ligjore për martesën e tyre.
Vendimi i sotëm shihet si një hap i rëndësishëm për harmonizimin e të drejtave familjare në mbarë Bashkimin Europian.
