Sekretari i Shtetit i SHBA-së ka thënë se një lëvizje nga parlamenti i Izraelit drejt aneksimit të Bregut Perëndimor të pushtuar, do të kërcënonte planin e Uashingtonit për t’i dhënë fund konfliktit në Gaza.
“Kjo nuk është diçka që ne mund ta mbështesim tani për tani”, tha Marco Rubio para se të nisej për në Izrael, si pjesë e përpjekjeve të SHBA-së për të mbështetur një marrëveshje të brishtë armëpushimi.
Në një përpjekje të dukshme për të turpëruar kryeministrin e Izraelit, Benjamin Netanyahu, politikanët e ekstremit të djathtë ndërmorën hapin simbolik të dhënies së miratimit paraprak për një projektligj që i jep Izraelit autoritetin për të aneksuar Bregun Perëndimor.
Palestinezët pretendojnë se Bregu Perëndimor – i pushtuar nga Izraeli që nga viti 1967 – është pjesë e një shteti të pavarur, transmeton Telegrafi.
Vitin e kaluar, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë – gjykata më e lartë e OKB-së – tha se pushtimi i Izraelit ishte i paligjshëm.
Netanyahu më parë ka folur në mbështetje të aneksimit të tokës së Bregut Perëndimor, por nuk e ka çuar përpara këtë për shkak të rrezikut të armiqësimit të SHBA-së – aleatit më të rëndësishëm të Izraelit – dhe vendeve arabe të cilat kanë ndërtuar marrëdhënie me Izraelin pas dekadash armiqësie.
Ultra-nacionalistët në koalicionin qeverisës të Netanyahut kanë bërë vazhdimisht thirrje që Izraeli të aneksojë Bregun Perëndimor menjëherë, megjithëse projektligji u paraqit nga deputetë jashtë qeverisë.
Projektligji u miratua me një votim 25-24. Nuk është e qartë nëse ka mbështetje për të fituar shumicën në Knessetin (parlamenti) me 120 vende, dhe ka mënyra se si kryeministri mund ta vonojë ose ta mposhtë atë.
Ministria e Jashtme palestineze e dënoi veprimin e Knessetit, duke thënë se Izraeli nuk do të kishte sovranitet mbi tokën palestineze.
Izraeli ka ndërtuar rreth 160 vendbanime që strehojnë 700,000 hebrenj gjatë pushtimit të Bregut Perëndimor dhe Jerusalemit Lindor. Rreth 3.3 milionë palestinezë jetojnë pranë tyre.
Vendbanimet janë të paligjshme sipas ligjit ndërkombëtar – një qëndrim i mbështetur nga një mendim këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë vitin e kaluar.
Ndërsa hipte në aeroplan për në Izrael, Rubio tha se aneksimi do të ishte “kundërproduktiv” dhe “kërcënues” për marrëveshjen e paqes – duke përsëritur kundërshtimin e SHBA-së ndaj aneksimit
Vizita e tij të enjten vjen menjëherë pas udhëtimeve të Zëvendëspresidentit të SHBA-së, JD Vance dhe dy të dërguarve të posaçëm, ndërsa administrata Trump përpiqet të shtyjë përpara fillimin e bisedimeve mbi fazën e dytë kritike të planit të tij të paqes me 20 pika në Gaza.
Faza e parë – e cila përfshin një armëpushim, tërheqjen e pjesshme të forcave izraelite dhe një fluks ndihmash – hyri në fuqi në fillim të këtij muaji.
Si Izraeli ashtu edhe Hamasi kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të marrëveshjes për shkak të incidenteve vdekjeprurëse, por deri më tani kjo ka qenë e qëndrueshme.
Rubio shprehu optimizëm të ngjashëm me atë të Vance për ruajtjen e armëpushimit.
“Çdo ditë do të ketë kërcënime për të, por në fakt mendoj se jemi përpara afatit për sa i përket bashkimit të saj, dhe fakti që ia dolëm mbanë këtë fundjavë është një shenjë e mirë”, tha ai.
Faza e dytë e planit të paqes do të përfshinte ngritjen e një qeverie të përkohshme në Gaza, vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizimi, tërheqjen e trupave izraelite dhe çarmatimin e Hamasit.
Lufta në Gaza filloi me sulmin e udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, në të cilin u vranë rreth 1,200 persona dhe u morën peng 251.
Në konfliktin që pasoi, më shumë se 68,000 palestinezë janë vrarë në Gaza, sipas ministrisë së Shëndetësisë të territorit të drejtuar nga Hamasi, shifrat e së cilës shihen nga OKB-ja si të besueshme.
