Në Kroaci të mërkurën ka nisur votimi për zgjedhjet parlamentare pas një fushate që u përqendrua në rivalitet të ashpër midis presidentit dhe kryeministrit që kanë ndezur krizë politike në vendin e Bashkimit Evropian dhe anëtarin e NATO-s, shkruan AP.
Votimi vë përballë konservatorin në pushtet të partisë Bashkimi Demokratik Kroat (HDZ) udhëhequr nga kryeministri Andrej Plenkoviq kundër aleancës së partive të qendrës dhe të krahut të majtë të udhëhequr zyrtarisht nga presidenti populist Zoran Milanoviq dhe partia e tij Social Demokratike (SDP).
Zgjedhjet po mbahen ndërsa Kroacia lufton me normën më të lartë të inflacionit në Eurozonë, mungesën e fuqisë punëtore, migrimin e paligjshëm dhe raportet për korrupsion. Vendvotimet janë hapur nga ora 07:00 e do të mbyllen në 19:00.
Nëse HDZ-ja qëndron në pushtet, vendi do të vazhdojë kursin pro-perëndimor në mbështetjen e Ukrainës në luftën kundër Rusisë. Suksesi për SDP-në mund ta vendosë partinë në rrugën e fitores në zgjedhjet e Parlamentit Evropian në qershor dhe zgjedhjet presidenciale në dhjetor. Kjo do të trondiste dominimin e gjatë të HDZ-së dhe hapësirën potencialisht të hapur për ndikim më të fortë pro-rus në vend, të ngjashëm me Hungarinë dhe Sllovakinë.
Rezultatet preliminare priten rreth orës 21:00, ndërsa afër orës 00:00 pritet të numërohen ¾ e votimeve.
Shumica e sondazheve parazgjedhore parashikuan fitore të HDZ-së, por pa vende të mjaftueshme për të qeverisur i vetëm. Partitë më të vogla mund të jenë kyçe për HDZ-në dhe SDP-në në përpjekjen e tyre për pushtet.
HDZ-ja ka mbajtur kryesisht pushtetin që kur Kroacia fitoi pavarësinë nga ish-Jugosllavia në vitin 1991. Kombi ballkanik u bë anëtari më i ri i Bashkimit Evropian në vitin 2013 dhe iu bashkua zonës së udhëtimit pa pasaporta të Evropës dhe Eurozonës vitin e kaluar.
Presidenti ka rol kryesisht ceremonial në Kroaci, ndërsa kryeministri ushtron pjesën më të madhe të pushtetit politik. Zgjedhjet janë vetëm episodi i fundit në rivalitetin e gjatë midis Plenkoviqit dhe Milanoviqit.
Pasi Milanoviq caktoi zgjedhjet dhe njoftoi kandidaturën e papritur për kryeministër, filloi fushatën në emër të SDP-së. Por Gjykata Kushtetuese e Kroacisë ndërhyri, duke thënë se kandidimi ishte jokushtetues.
Ata thanë se presidenti nuk mund të kandidojë për kryeministër, të marrë pjesë në zgjedhjet parlamentare apo fushatë në favor të ndonjë partie, përveç nëse jep dorëheqjen.
Milanoviq refuzoi, duke injoruar haptazi gjykatën e lartë dhe duke vazhduar fushatën në favor të aleancës së majtë. Ai akuzoi Plenkoviqin dhe HDZ-në për korrupsion të shfrenuar dhe “vjedhje masive” të fondeve shtetërore.
Plenkoviq, i cili ka udhëhequr qeverinë që nga viti 2016, i mohoi vazhdimisht akuzat, duke thënë se Milanoviq si kryeministër do ta largonte vendin nga BE-ja dhe do ta afronte me Rusinë.
Milanoviq ka shprehur shpesh qëndrime pro-ruse gjatë luftës në Ukrainë, duke kundërshtuar trajnimin e ushtarëve ukrainas në Kroaci si dhe dërgimin e armëve në Ukrainë, sepse, sipas tij, kjo vetëm e zgjat luftën. Ai kritikoi gjithashtu politikat e BE-së mbi Ukrainën.
