“I kam propozuar Parlamentit të Ukrainës ta adoptojë një rezolutë për njohje të Kosovës si shtet të pavarur e sovran. Kështu që nuk është një rezolutë e madhe. Por qëllimi është mjaft i qartë. Deri më tash Ukraina nuk e ka njohur si shtet të pavarur dhe sovran dhe mendoj se është diçka që duhet të ndryshojë dhe ne duhet ta bëjmë këtë gjë tash. Ky është qëllimi i rezolutës që kam propozuar”, ka thënë deputeti ukrainas Oleksyi Goncharenko.
Ai ka treguar arsyet që e kanë shtyrë që të dorëzojë një rezolutë në Parlamentin e Ukrainës ku kërkon njohjen e pavarësisë së Kosovës.
Goncharenko të shtunën bëri bujë duke njoftuar në Twitter se ka deponuar një rezolutë në Parlamentin e Ukrainës ku ka kërkuar njohjen e pavarësisë së Kosovës.
Ai pak orë më pas kishte njoftuar se është kërcënuar nëpërmjet rrjeteve sociale nga serbët.
Goncharenko në “Interaktiv” të KTV-së ka treguar se qëllimi i rezolutës së propozuar është që më në fund ta shtyjë Ukrainën që ta njohë shtetësinë e Kosovës.
KOHA: Faleminderit që pranuat të jeni pjesë e kësaj interviste. Për audiencën tonë, nëse mundesh fillimisht të na tregoni më shumë për draft-rezolutën që e keni dorëzuar në Parlamentin ukrainas javën e shkuar: ku bëni thirrje për njohjen e pavarësisë së Kosovës nga shteti i Ukrainës. A mund të na elaboroni më shumë detaje?
GONCHARENKO: Po. Është në të vërtetët mjaft e thjeshtë. Po e them, po e përmendi vendimin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë të Kombeve të Bashkuara dhe gjithë situatën që ka ndodhur në Kosovë. Dhe, i kam propozuar Parlamentit të Ukrainës ta adoptojë një rezolutë për njohje të Kosovës si shtet i pavarur e sovran. Kështu që nuk është një rezolutë e madhe. Por qëllimi është mjaftë i qartë. Deri më tash Ukraina nuk e ka njohur si shtet të pavarur dhe sovran dhe mendoj se është diçka që duhet të ndryshojë dhe ne duhet ta bëjmë këtë gjë tash. Ky është qëllimi i rezolutës që kam propozuar.
KOHA: Z. Goncharenko, pse pikërisht tash pas 14 vjetëve kur Kosova e ka shpallur pavarësinë dhe kur si vend jeni në gjendje lufte. Në mes të një lufte shkatërrimtare. Pse pikërisht tash dhe çfarë ju ka nxitur që ta shtyni një draftrezolutë të tillë?
GONCHARENKO: Po. Diskutimet për njohjen e Kosovës kanë qenë këtu për vite në Ukrainë. Dhe, arsyeja e mosnjohjes gjithnjë ka qenë fakti që kemi pasur probleme me pjesë të territorit tonë dhe Rusia po e përdor atë. Dhe, kishte një brengë që Rusia mund ta përdorte paralelen mes situatës në Kosovë, Donbasit të Ukrainës dhe Krimesë, duke thënë se ‘nëse Ukraina e njeh Kosovën, i bie që Ukraina nuk duhet të jetë kundër njohjes se pjesëve të territorit tonë si shtete të pavarura, përkatësisht Donbasit dhe Krimesë. Por, mendoj se pas 24 shkurtit, çdo gjë për gjithë botën u bë absolutisht e qartë: Në Ukrainë ne kemi një situatë tërësisht ndryshe, në Ukraine ne kemi pushtim nga fqinji ynë, që është agresori –Rusia, dhe është absolutisht ndryshe me atë se çfarë ka ndodhur më shumë se 20 vite më parë në Kosovë.
Prandaj, mendoj se duhet ta njohim Kosovën, sepse nëse po ashtu shikoni hartën e vendeve që tashmë e kanë njohur Kosovën si shtet të pavarur, janë po të njëjtat vende që po përkrahin Ukrainën—Kjo është bota e lirë. Është SHBA-ja, Kanadaja, Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe 22 nga 27 vendet e Bashkimit Evropian, në të cilën Ukraina është bërë shtet kandidat së fundmi vetëm para një muaji. Dhe, prandaj duhet ta bëjmë këtë hap tash, sepse pas 24 shkurtit të gjitha brengat që i kishim janë të sajuara. Pra, se njohja e pavarësisë mund të jetë dëm për Ukrainën.
KOHA: z. GONCHARENKO, ministri i Jashtëm rus, Sergej Lavrorv, po vazhdon të bëjë paralele mes situatës mes asaj që ka ndodhur në Kosovë në vitin 1999 dhe asaj që po ndodh në Donbas. Pra, duke thënë se e drejta e shqiptarëve të Kosovës për vetëvendosje nënkupton edhe e drejtë e rusëve që jetojnë në rajonin e Donbasit. Si e komentoni këtë?
GONCHARENKO: Së pari, do e pyesja zotëri Lavrov: pse Rusia nuk po e njeh pavarësinë e Kosovës?
KOHA: Kjo është pyetje tejet legjitime…..
GONCHARENKO: Por, është e qartë se kemi të bëjmë me një paralele të rrejshme. Absolutisht paralele e rrejshme, sepse çfarë ka ndodhur në Ukrainë është një pushtim. Ky pushtim filloi më 2014, së pari u pushtua Krimeja, pastaj një pjesë e Donbasit, tash edhe më shumë territore ukrainase janë të pushtuara. Dhe çfarë ndodhi në Kosovë: ishte një situatë kur 90 për qind e njerëzve ishin të kërcënuar të kryhej gjenocid ndaj tyre. Në tokën e tyre. Ai ishte hapi që të mbroheshin njerëzit, të ndalohej gjenocidi atje. Dhe kjo është krejtësisht ndryshe sepse këtu nuk janë rusë. Janë rusisht folës. Unë flas rusisht. Gjuha ime e parë është rusishtja. Por nuk kam ndonjë problem në Ukrainë. Shteti i Ukrainës gjithnjë i ka respektuar ata që flasin rusisht, më ka respektuar mua dhe më respekton edhe tash, i respekton të gjitha të drejtat e mia dhe unë jam i lumtur për këtë. Ky nuk ishte rasti me shqiptarët që jetonin në Kosovë, duke qenë pjesë e Serbisë.
Kjo është e qartë. Të gjitha këto paralele janë të tërësisht të rrejshme. Në Ukrainë kemi një pushtim, në Kosovë kemi një Vetëvendosje të njerëzve, të cilët u shtynë madje nga një regjim kriminal ndaj tyre, nga qeveria e shtetit në të cilin kishin jetuar.
Këto janë situata krejtësisht të ndryshme, dhe kurrë rusofolësit apo rusët nuk janë privuar nga ndonjë e drejtë në Ukrainë, në Krime apo Donbas. Kurrë. Mund t’ju them se presidenti i fundit para 2014-të ishte nga Donbasi. Shumica e qeverisë ishte nga Donbasi. Do të ishte situatë e njëjtë sikur në Serbi në 1999-tën, presidenti i Serbisë të ishte shqiptar nga Kosova. Dhe situata ishte krejt ndryshe në Kosovë dhe prandaj ndodhi ajo që ndodhi.
KOHA: Zotëri GONCHARENKO, cili ishte reagimi parë i kolegëve të tjerë deputetë në Parlamentin ukrainas. A po e mbështesin rezolutën tuaj dhe çfarë mund të nxisë kjo rezolutë, çfarë mund të prodhojë në raportet Ukrainë-Kosovë?
GONCHARENKO: Gjëja më e rëndësishme është pozicioni i presidentit sepse ai ka shumicën në Parlament dhe ata do të presin qëndrimin e presidentit. Në diskutimet private, sepse Parlamenti nuk është mbledhur prej se e kam sponsorizuar këtë rezolutë në Parlament, pra në bisedat private shumë deputetë janë duke na përkrahur për këtë rezolutë.
KOHA: A e keni kontaktuar në mënyrë direkte presidentin Zelensky për këtë çështje?
GONCHARENKO: Jo nuk e kam kontaktuar atë dhe tashmë propozimi im është dorëzuar në Parlament dhe tash duhet të marrin qëndrime mbi këtë dhe kjo është situata. Shpresoj se do të marrin qëndrime dhe do ta përkrahin propozimin tim.
KOHA: E pritni se Zelensky do të vendosë shpejt ta njohë pavarësinë e Kosovës?
GONCHARENKO: Nuk e di. Porse pozicioni im është i qartë dhe kam vendosur ta bëj zyrtar, ashtu që t’i jap rast Qeverisë ukrainase që më në fund ta marrë një pozicion.
Se çfarë do të bëjnë, nuk e di. Është punë e Qeverisë dhe nuk mund të komentoj se çfarë do të bëjnë.
Po shpresoj, sepse tash e kemi një debat publik për këtë çështje në Ukrainë dhe kjo është me rëndësi, ngase jemi shtet demokratik dhe në shtet po zhvillohet një debat, pas paraqitjes sime, nëse është mirë ose jo për Ukrainën që ta njohë Kosovën ose jo. Disa flasin për rrethanat që jua shpjegova; disa janë të brengosur me pozicionin e Republikës së Serbisë, në mos pas kësaj Serbia do t’i njohë Donjetskun dhe Luganskun si të ashtuquajtura republika, që janë fals… porse e besoj se sidoqoftë, Serbia nuk është aleate e Ukrainës dhe se Serbia kryesisht e përkrah Rusinë, prandaj nuk e besoj se do të duhej të brengoseshim për pozicionin e Serbisë në lidhje me këtë çështje.
Nuk mund t’jua them se cili do të jetë pozicioni i Qeverisë së Ukrainës.
KOHA: Si do ta vlerësonit raportin mes Ukrainës dhe Serbisë. Në fakt, Serbia është i vetmi shtet në Ballkanin Perëndimor që nuk i ka imponuar sanksione Rusisë, pas pushtimit të Ukrainës më 24 shkurt. Çfarë mendoni?
GONCHARENKO: Serbia po vepron si Kali i Trojës në me të Evropës. Është Kali i Trojës i Putinit, kështu e mendoj. Të thuhet se Serbia do që të bëhet pjesë e BE-së derisa njëkohësisht shohim veprime publike e shumë fjalë në përkrahje të Putinit… deklarata të çuditshme të kryetarit Vuçiq… pata reaguar ndaj deklaratave të tij para një muaji, e pas kësaj pati reagim shumë të madh nga Ministria e Brendshme dhe ajo e Jashtme e Serbisë ndaj meje personalisht, e edhe z. Vuçiq e kishte komentuar. Por u përpoqën që pozicionin e tyre ta lënë të paqartë, porse për mua të gjitha janë të qarta: ata në të vërtetë janë duke e përkrahur Putinin. Kaq!
KOHA: Si e vlerësoni reagimin e Qeverisë së Kosovës, një qeveri jo e njohur nga Ukraina, por që njëkohësisht ka qenë në vijë me fuqitë perëndimore sa u përket ngjarjeve në Evropën lindore, përkatësisht në Ukrainë? Si e vlerësoni reagimin e autoriteteve kosovare?
GONCHARENKO: I jam mirënjohës popullit të Kosovës për përkrahjen që ia bëjnë Ukrainës. Kam disa miq në Kosovë dhe e di se në shoqëri ka përkrahje të madhe për Ukrainën dhe për ne… u jemi falënderues. Është me rëndësi dhe e çmoj pozicionin e autoriteteve kosovare.
KOHA: Do të doja të flisnim për gjendjen e luftës në Ukrainë. Kanë kaluar mbi 165 ditë që nga sulmi i Rusisë ndaj sovranitetit të Ukrainës. Shumëkush e besoi se kjo luftë do të përfundonte brenda ditësh. E megjithatë lufta po vazhdon dhe prej atje, a shihni ndonjë shenjë që do ta zbulonte fundin e kësaj lufte?
GONCHARENKO: Dua t’ju them se do të kisha pasur dëshirë që lufta të mos kishte ndodhur fare dhe të kishte përfunduar që dje, por në të vërtetë kujtoj se duhet të përgatitemi dhe se kjo luftë do të zgjatë shumë. Kjo për shkak se për Ukrainën është jetike: është të jesh ose të mos jesh.
Rusia po kryen gjenocid ndaj ukrainasve në territoret e okupuara dhe e kemi shumë të qartë se çfarë na pret po qe se dështojmë. Por ne nuk do të dështojmë.
Keni të drejtë, shumëkush e besonte se Rusia do ta zaptonte Kievin brenda ditësh, porse siç po e shihni, kanë dështuar dhe e kanë humbur betejën e Kievit. Kanë shumë humbje, po njëkohësisht kanë okupuar një pjesë të madhe të territorit tonë në jug dhe juglindje të shtetit tonë. Prandaj e besoj se duhet të jemi të përgatitur për një luftë të gjatë.
Është më mirë sesa të besohet se gjithçka do të përfundojë shpejt, ngase nuk është ashtu.
KOHA: Për një luftë më të gjatë, është jetike përkrahja e aleatëve perëndimorë. A jeni i kënaqur me ndihmën që po e merrni nga fuqitë perëndimore?
GONCHARENKO: Keni shumë të drejtë. Ndalja e “blic-krigut”, kjo ishte ndërmarrje e jona, dhe ukrainasit e bëmë këtë. I ndalëm rusët.
Për ta mbijetuar luftën, kemi nevojë për përkrahjen e Perëndimit, në fakt të botës së lirë, sepse e kemi përkrahjen e Japonisë, Australisë, Zelandës së Re dhe shteteve të tjera. Bota e lirë u bashkua rreth Ukrainës dhe po na përkrah dhe jemi shumë falënderues për këtë.
Por kemi nevojë për më shumë, për shkak se ndonjëherë duket se disa shtete ngurrojnë më shumë se tjerat. Për shembull, mund t’ju them çka është ajo që më pengon: duket se jo të gjitha shtetet perëndimore e kuptojnë se si duhet të përfundojë kjo luftë. Disa liderë perëndimorë, si Boris Johnson, apo cilido kryeministër që do ta pasojë, Britania është përkrahëse e fuqishme e Ukrainës; si Ursula Von der Leyen, Andrej Duda, kryetari i Polonisë dhe shumë të tjerë e thonë qartazi se Ukraina duhet të fitojë që nënkupton çlirimin e të gjitha territoreve dhe rikthimin e rendit ndërkombëtar. Liderë të tjerë, siç është Olaf Scholz, kancelari i Gjermanisë thonë: “Putini nuk duhet të fitojë” dhe kjo nuk është njësoj.
Nuk është njësoj “Ukraina duhet të fitojë” dhe “Rusia nuk duhet të fitojë”, sepse me “të mos fitojë” mund të okupojë territore, apo edhe te kryejë gjenocid. Ky është problem dhe shpresoj se më në fund bota e lirë do të bashkohet rreth një ideje të qartë, se e vetja mënyrë për ta riinstaluar rendin ndërkombëtar dhe për ta kthyer normalitetin është fitorja e Ukrainës. Krejt skenarët e tjerë janë të këqij.
KOHA: A jeni optimist për këtë. Ka shtete të botës së lirë që i takojnë BE-së që ngurrojnë në lidhje me këtë që e thoni ju, për shkak se janë më të brengosur për krizën e tyre energjetike që është shumëfishuar, edhe për shkak të luftës në Ukrainë. E besoni se Evropa do të bashkohet dhe se do t’i flijojë edhe burimet e veta ashtu që Ukraina të fitojë?
GONCHARENKO: Në Evropa nuk bashkohet për këtë qëllim, nesër do të detyrohet t’i flijojë njerëzit e vet dhe jetët e njerëzve, sepse Putini nuk do të ndalet. E vetmja mënyrë që t’i kthehemi normales është që t’i shkaktojmë disfatë të plotë Rusisë. Me disfatë të plotë nënkuptoj të parandalohet marrja e cilitdo territor të Ukrainës. Ne nuk kemi pretendime ndaj territorit rus, por duam t’i çlirojmë territoret tona.
E nëse Putini dëshmohet i suksesshëm, atëherë do të shkojë tutje dhe do ta sulmojë direkt Evropën, e pas kësaj nuk do të jetë më çështje e parasë apo e problemeve ekonomike do të jetë sikurse në Ukrainë: me mijëra e dhjetëra mijëra njerëz të vrarë dhe këtë nuk dua që ta shoh në Evropë.
E kur folët për shtetet evropiane, mund t’ju them se është vetëm një shtet i cili ngurron hë për hë, dhe kjo është Hungaria. Shtetet e tjera janë pak a shumë përkrahëse, ndonjëherë shumë përkrahëse sikurse janë shtetet Baltike, Polonia, Republika Çeke apo shtete skandinave. Ndonjëherë janë më pak përkrahëse por që të gjitha janë përkrahëse, pos Hungarisë, e cila megjithatë i përkrah sanksionet ndaj Federatës Ruse, së paku njëherë për njëherë.
E besoj se bota e lirë është aq e mençur dhe e fortë sa për t’u bashkuar e për ta ndalur një diktator të marrë.
KOHA: Mbase për ta përfunduar intervistën me këtë pyetje: cilat janë nevojat më të mëdha që ka Ukraina, pavarësisht ndihmës ushtarake. Është edhe kriza me refugjatët që ishte në qendër të vëmendjes nga fillimi i luftës, por tash shohim më pak lajme për të. Vera po kalon dhe do të ballafaqohemi me dimrin – cilat janë brengat tuaja kryesore, si deputet ukrainas, për luftën në Ukrainë?
GONCHARENKO: Ukraina ka nevojë për gjithçka, ngase kjo është një luftë e plotë e përmasave të gjera. Me miliona ukrainas, një e treta e popullsisë ukrainase është zhvendosur: gjysma e tyre përbrenda, tek kanë lëvizur në drejtim të zonave më të sigurta, dhe gjysma tjetër jashtë shtetit në shtetet evropiane kryesisht.
Gjendja ekonomike e shtetit është e tmerrshme. Ekonomia e shtetit është shkatërruar. Për çdo ditë po i humbin njerëzit tanë më të mirë, heronjtë tanë. Pra situata është tepër e rëndë dhe e mirëpresim çfarëdo ndihme që na vjen. Edhe ndihma humanitare na duhet shumë. Do të ishim të lumtur po qe se ka organizata në Kosovë që do të na ndihmonin, kemi rrjet të madhe qendrash. Po ju ftoj të më kontaktoni, të na bashkoheni për të na ndihmuar.
Situata është shumë e rëndë. Por Ukraina do të fitojë!
Kjo është e sigurt. Ashtu siç ishte për popullin e Kosovës para më shumë se 20 vjetësh, e njëjta është tash për ukrainasit. Kjo është jetike. Kaq.
KOHA: z. Goncharenko, ju faleminderit shumë për kohën.
GONCHARENKO: Unë ju falënderoj. Kam qenë njëherë në Kosovë, më 2008, në Prishtinë e Prizren, dhe dua t’ju them se Prizreni është një ndër qytetet më të bukura që kam parë në jetë. I uroj të gjitha të mirat popullit të Kosovës.
