Që nga Dejtoni [1995] e deri të shtunen e kaluar [njohja e letërnjoftimeve mes Kosovës dhe Serbisë], suksesi ka qenë dhe mbetet uniteti mes ShBA-së e BE-së, tha zv/ndihmës sekretari amerikan i Shtetit, Gabriel Escobar në Forumin Strategjik të Bledit në Slloveni.
Pozicionin politik të kroatëve në Bosnje-Hercegovinë, dhe atë të serbëve në pjesën veriore të Kosovës, Escobar e trajtoi në një artikulim, raporton Reporteri.
“Duhet të kemi një marrëveshje që pakicat i bën të ndihen të përfaqësuar, të integruar dhe të vlerësuar”, tha emisari amerikan për Ballkanin Perëndimor.
Tri parti në Bosnje-Hercegovinë, tha Escobar, “dështuan ta kryejnë procesin e reformës [të Ligjit Zgjedhor]”.
Kjo duke iu referuar çështjes së procesit zgjedhor për zgjidhjen e çështjes së votimit për Anëtarit kroat të Presidencës tripalëshe të Bosnjës.
Një gjë të tillë blloku boshnjak i Federatës së Bosnje-Hercegovinës e ka kundërshtuar ashpër si “krijim të aparteidit zgjedhor”.
Përfaqësuesi i Lartë ndërkombëtar, Christian Schmidt, ka paralajmëruar se do të përdor Fuqitë e Bonit [fuqi ekskluzive që i burojnë nga Marrëveshja e Dejtonit] për t’ua kaluar këtë të drejtë kroatëve, siç e kanë serbët në entitetin serb, përkatësisht në “Republikën Serbe” të Bosnje-Hercegovinës.
Schmidt ka mbështetjen amerikane, britanike dhe evropiane – por jo edhe atë ruse e kineze, të cilët e kanë kundërshtuar mandatin e tij në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, duke mos ia pranuar as raportet.
Gabriel Escobar konstatoi se “shumica e problemeve në rajon në vitet e fundit janë të lidhura me trajtimin dhe statusin e minoriteteve në rajon – qofshin kroatët në Bosnje-Hercegovinë e qofshin serbët në pjesën veriore të Kosovës”, transmetoi agjencioni kroat i lajmeve “HRT”.
Njerëzit nuk po e lëshojnë vendin për shkak se ata s’duan të jetojnë në shoqëri multi-etnike, vlerësoi top-diplomati amerikan.
“Por, për shkak të korrupsionit”, tha ai duke iu referuar BeH-së.
Në anën tjetër, emisari evropian i ngarkuar me çështje të dialogut Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, foli me prospekte optimiste rreth zgjerimit të BE-së me rajonin.
Agresioni rus mbi Ukrainën, tha Lajçak, tregoi se zgjerimi nuk është çështje teknike – por, politike.
Por, tha ai, Ballkani Perëndimor duhet ta shfrytëzojë momentumin për t’i bërë reformat. “Nëse s’e shfrytëzojmë, mos e fajësoni BE-në”.
Bosnje-Hercegovina është përballur me përplasje të mëdha të brendshme politike rreth ligjit të diskutueshëm zgjedhor, përçka Kroacia më së shumti është treguar e zëshme, për përfaqësimin politik të tyre.
ShBA, Britania dhe BE e kanë mbështetur Schmidt-in në veprimin e tij sipas fuqive ekskluzive për të imponuar një zgjidhje, po qe se ajo nuk arrihet vetiu nga forcat e brendshme politike.
Në anën tjetër, Asociacioni i Komunave me shumicë serbe, së fundi i është kërkuar shtetit të Kosovës edhe nga ShBA.
