Presidentja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi, Sonja Biserko, ka deklaruar se rasti i ashtuquajtur “Sarajevo Safari” përfaqëson një nga shembujt më ekstremë të degradimit moral gjatë rrethimit të Sarajevës dhe hedh hije të rënda mbi elitën politike serbe të viteve ’90.
“Vuçiç ishte në varrezat hebraike ndërsa Sarajeva po qëllohej me armë zjarri dhe ‘Sarajevo Safari’ dëshmon degradimin e plotë moral të presidentit serb”, tha Biserko.
Duke komentuar hetimet e mediave perëndimore dhe interesimin e fundit të drejtësisë italiane për këtë rast, Biserko tha se rrethimi i Sarajevës nuk ishte vetëm një operacion ushtarak, por “një proces i normalizimit të vrasjes së civilëve”, ku dhuna u shndërrua në përvojë të toleruar, madje edhe të komercializuar.
Gazeta britanike The Times raportoi, duke cituar dëshmitarë, se gjatë rrethimit të Sarajevës persona të pasur të huaj kishin marrë pjesë në gjueti civile me snajper, përfshirë edhe një grua rumune, e cila dyshohet se ka vrarë dhjetë qytetarë të Sarajevës në fillim të viteve 1990.
Biserko theksoi se nuk është rastësi që këto histori po dalin në dritë pas më shumë se tri dekadash.
“Shoqëritë vetëm tani po bëhen të gatshme të përballen me atë që më parë ishte e padurueshme për t’u pranuar”, tha ajo, duke shtuar se hapja e arkivave dhe gatishmëria e dëshmitarëve për të folur po rritet ndjeshëm.
Ajo iu referua edhe deklaratave kontradiktore të Vojislav Sheshel, i cili kishte pohuar se radikalët serbë, përfshirë edhe Aleksandar Vuçiq, kishin qëlluar nga Varrezat Hebraike gjatë rrethimit të Sarajevës, për t’i mohuar më pas këto pretendime.
Sipas Biserkos, dëshmia e Sheshelit ka vlerë vetëm si tregues konteksti dhe duhet të verifikohet rreptësisht, pasi ai ka qenë njëkohësisht propagandist dhe aktor politik i asaj periudhe.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq i ka mohuar publikisht akuzat për çdo përfshirje në “Sarajevo Safari”.
Biserko theksoi se aktualisht nuk ekzistojnë prova ligjore të qëndrueshme për përgjegjësi penale direkte të Vuçiqit, por nënvizoi se prania e tij në Varrezat Hebraike gjatë rrethimit mbetet një fakt me peshë të madhe morale dhe politike.
Hetimet për këtë rast janë rihapur në Itali më 9 shkurt 2026, ku autoritetet kanë marrë në pyetje një shtetas italian të dyshuar për pjesëmarrje në këto ngjarje. Megjithatë, Biserko shprehu skepticizëm për një epilog gjyqësor, duke vlerësuar se pas 30 vjetësh është jashtëzakonisht e vështirë të sigurohen prova balistike dhe identifikime individuale.
Sipas saj, pavarësisht mungesës së një vendimi gjyqësor, skandali “Sarajevo Safari” tashmë ka ndikuar negativisht në imazhin ndërkombëtar të Presidentit Vuçiq dhe ka përforcuar perceptimin se ai ishte pjesë e mbështetjes politike për agresionin serb në Bosnjë dhe Hercegovinë.
“Edhe pa një dënim formal, kjo histori mbetet një njollë morale dhe një kujtesë se krimet e së kaluarës nuk janë mbyllur shoqërisht”, përfundoi Biserko./Thegeopost.
