Kosova dhe marrëdhëniet e tensionuara me Serbinë janë ndër shqetësimet kryesore të sigurisë në Ballkanin Perëndimor, sipas raportit vjetor të vitit 2025 të Agjencisë së Sigurisë dhe Inteligjencës së Kroacisë (SOA).
Sipas këtij raporti, situata në veri të Kosovës, ndikimi i Rusisë dhe përpjekjet e Serbisë për të zgjeruar ndikimin rajonal përmes konceptit të “Botës Serbe”, paraqesin rrezik të drejtpërdrejtë për stabilitetin e rajonit dhe për sigurinë kombëtare të Kroacisë, shkruajnë mediat kroate.
“Marrëdhëniet Serbi–Kosovë mbeten të paqëndrueshme”, thuhet në raportin e SOA-s, ku theksohet se autoritetet e Kosovës “kanë punuar më aktivisht për të mbyllur institucionet paralele parashtetërore serbe që veprojnë në veri të Kosovës, të populluara kryesisht nga serbë, me të cilat Prishtina kërkon të forcojë sovranitetin shtetëror të Kosovës në atë pjesë të territorit dhe të kufizojë ndikimin e Beogradit”.
Në këtë kontekst, raporti rikujton ngjarjen e 24 shtatorit 2023 në Banjskë, ku një grup paraushtarak serb sulmoi një patrullë të Policisë së Kosovës.
Në përleshje u vra një polic dhe tre pjesëtarë të grupit të armatosur.
“Sulmi i armatosur nga formacionet paraushtarake serbe ndaj policisë së Kosovës në fshatin Banjskë doli se ka aktorë që duan të destabilizojnë situatën e sigurisë në veri të Kosovës…”, thuhet në raport.
Raporti vë në pah faktin se një ndër personat kyç të përfshirë ishte Milan Radoiçiq, i cili u zhvendos në Serbi.
Në këtë kontekst, raporti i SOA-s thekson se situata e sigurisë në Ballkanin Perëndimor vazhdon të jetë e brishtë për shkak të çështjeve të pazgjidhura.
“Stabiliteti dhe siguria e Ballkanit Perëndimor, ose fqinjësisë juglindore të Kroacisë jashtë BE-së, është jashtëzakonisht e rëndësishme për sigurinë kombëtare të Kroacisë. Është një zonë në të cilën Republika e Kroacisë ka interesat e saj kombëtare, ekonomike, të sigurisë, tregtisë, transportit dhe interesa të tjera”, thuhet në raport.
Një tjetër aspekt shqetësues i theksuar është politika e jashtme e Serbisë dhe ndikimi rus në rajon.
“Serbia vazhdon të promovojë në mënyrë aktive konceptin e ‘Botës Serbe’, i cili synon të bashkojë serbët në vendet fqinje, veçanërisht në Bosnjë dhe Hercegovinë, Mal të Zi dhe Kosovë, nën ombrellën e unifikuar politike të Beogradit zyrtar. Koncepti i ‘Botës Serbe’ në shumë elementë të tij është një kopje e konceptit rus të veprimit hibrid dhe ndikimit ndaj vendeve fqinje të quajtur ‘Bota Ruse’,” thekson SOA.
Raporti shpreh shqetësim edhe për ngadalësimin ose ngecjen e procesit të integrimit evropian të vendeve të rajonit, duke e parë këtë si faktor që lehtëson ndikimin e aktorëve të tretë, si Rusia dhe Kina.
