Zëvendëspresidentja e Tajvanit ka thënë se nuk do të frikësohet pas raportimeve nga inteligjenca çeke se zyrtarët kinezë planifikuan të organizonin një përplasje makinash kur ajo ishte në Pragë vitin e kaluar.
Hsiao Bi-khim vizitoi Republikën Çeke në mars të 2024, në vizitën e parë jashtë vendit nga ajo dhe presidenti i Tajvanit, Lai Ching-te, pas fitores në zgjedhjet në janar.
Në atë kohë u raportua se një diplomat kinez kishte kaluar me semafor të kuq ndërsa ndiqte makinën e saj – nën shoqërimin e policisë – nga aeroporti, shkruan The Guardian.
Këtë javë, zyrtarët e inteligjencës së Pragës i thanë medias lokale se incidenti ishte pjesë e një plani shumë më të madh dhe përshkallëzues nga diplomatët dhe oficerët e inteligjencës kinezë që punonin nga ambasada në Pragë, i cili përfshinte përgatitjen për të organizuar një përplasje të dukshme makinash.
Të shtunën, Hsiao falënderoi autoritetet çeke për sigurimin e sigurisë së saj gjatë vizitës.
“Aktivitetet e paligjshme të PKK-së NUK do të më frikësojnë nga shprehja e interesave të Tajvanit në bashkësinë ndërkombëtare”, tha ajo në një postim në rrjetet sociale.
Detajet e reja të planit kundër Hsiao u zbuluan nga shërbimi publik radiofonik çek, Irozhlas, të enjten.
Petr Bartovský, drejtori i shërbimit të inteligjencës ushtarake çeke, i tha Irozhlas se shoferi i ndaluar nga policia po ndiqte vetëm Hsiao-n, por se shërbimi kishte identifikuar gjithashtu plane, të nxjerra nga ambasada kineze, për “t’u përballur në mënyrë demonstrative me znj. Hsiao”.
Jan Pejšek, një zëdhënës i shërbimit, bëri të ditur se plani përfshinte një “përpjekje nga shërbimi sekret civil kinez për të krijuar kushte për të kryer një veprim demonstrativ kundër një personi të mbrojtur, i cili megjithatë nuk shkoi përtej fazës së përgatitjes”.
Ekipi çek i raportimit tregoi se kjo u kuptua si një përplasje me makinën e Hsiao-s.
Pejšek tha se aktiviteti tjetër i aktorëve kinezë shkoi “deri në pikën e rrezikimit” të Hsiao-s.
“Këto aktivitete, të cilat shkelin në mënyrë flagrante detyrimet që rrjedhin nga konventa e Vjenës mbi marrëdhëniet diplomatike, u kryen, ndër të tjera, nga individë që mbanin poste diplomatike në ambasadën kineze në Pragë”, ka thënë më tej Pejšek.
Këshilli i çështjeve kontinentale të Tajvanit, i fokusuar në Kinë, dënoi të premten veprimet kineze, të cilat tha se “kërcënuan seriozisht sigurinë personale të zëvendëspresidentes Hsiao dhe shoqëruesve të saj”.
Ai kërkoi një shpjegim dhe falje publike.
Në anën tjetër, një zëdhënës i ministrisë së jashtme kineze, Guo Jiakun, ka thënë se diplomatët kinezë “gjithmonë i respektojnë ligjet dhe rregulloret e vendeve pritëse” dhe se qeveria çeke kishte “ndërhyrë rëndë në punët e brendshme të Kinës” duke lejuar vizitën e Hsiao-s, duke e quajtur atë një “separatiste të flaktë të pavarësisë së Tajvanit” – një përcaktim për të cilin Kina ka kërcënuar dënimin me vdekje.
“Kina i kërkon palës përkatëse të shmangë nxitjen ose përdorimin nga forcat e ‘pavarësisë së Tajvanit’ dhe të përmbahet nga krijimi i problemeve, përhapja e thashethemeve dhe prishja dhe minimi i marrëdhënieve dypalëshe”.
Ministria e jashtme çeke thekson se kishte thirrur ambasadorin kinez për incidentin në atë kohë, por nuk komentoi më tej.
Pekini synon të aneksojë Tajvanin me pretendimin se është një provincë kineze që aktualisht drejtohet nga separatistët dhe kundërshton me zë të lartë qeveritë e tjera që veprojnë në çfarëdo mënyre që i jep legjitimitet qeverisë së zgjedhur në mënyrë demokratike të Tajvanit. /
