Industria e Naftës e Serbisë (NIS), ka dorëzuar një kërkesë zyrtare në Departamentin për Kontrollin e Pasurive të Huaja të Departamentit të Thesarit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës (OFAC), për shtyrjen e sanksioneve, njoftoi të martën, më 4 shkurt, ministrja e Minierave dhe Energjisë e Serbisë, Dubravka Gjedoviq Handanoviq.
Ajo shtoi se është kërkuar nga SHBA-ja që t’i shtyjë sanksionet për të paktën 90 ditë dhe se këtë kërkesë e kanë mbështetur qeveria e Serbisë dhe ajo e Hungarisë.
Shtetet e Bashkuara e kanë vendosur NIS-in në listën e sanksioneve më 10 janar për shkak të pjesëmarrjes në pronësi të kompanisë ruse, Gazprom Neft, me qëllim të parandalimit të Rusisë që të përdorë të ardhurat nga sektori energjetik për luftën në Ukrainë.
Kompanitë ruse, Gazprom Neft dhe Gazprom, zotërojnë shumicën e aksioneve në NIS (56.15 për qind), ndërsa Serbia ka në pronësi gati një të tretën e aksioneve.
“Kërkesa ka të bëjë me marrjen e licencave të përgjithshme ose të veçanta që do t’i mundësonin NIS-it të vazhdojë aktivitetin e tij ndërkohë që kërkohet një zgjidhje e pranueshme për strukturën e pronësisë dhe menaxhimit, me qëllim që kompania, e cila është e rëndësishme në nivel rajonal dhe strategjik për stabilitetin energjetik, të vazhdojë të operojë”, tha Gjedoviq Handanoviq.
Ajo theksoi se Qeveria e Serbisë mbështet kërkesën për dhënien e një licence të tillë për NIS-in, pasi sanksionet “do të dëmtonin aftësinë e kompanisë për të furnizuar qytetarët e Serbisë me naftë dhe produkte të saj”.
“Duke pasur parasysh rëndësinë e NIS-it për ekonominë serbe dhe rajonale, ne kërkojmë urgjentisht nga OFAC-u të shqyrtojë ndihmën e menjëhershme në formën e shtyrjes së sanksioneve për të paktën 90 ditë, derisa të shqyrtohet një zgjidhje e qëndrueshme që do të çonte në heqjen e sanksioneve”, shtoi Gjedoviq Handanoviq.
Ajo theksoi se punonjësit e NIS-it dhe qytetarët “nuk kanë arsye për shqetësim” dhe rikujtoi se zyrtarët amerikanë kanë përsëritur disa herë se sanksionet nuk janë të drejtuara kundër Serbisë dhe qytetarëve të saj.
Autoritetet në Beograd po negociojnë me Uashingtonin dhe Moskën për të gjetur një zgjidhje dhe për t’i zbutur pasojat negative për Serbinë dhe qytetarët e saj.
Zyrtarët e Shteteve të Bashkuara sigurojnë se nuk do të ketë pasoja ekonomike për Serbinë nëse pronësia ruse hiqet nga kompania NIS.
Në vitin 2008, Serbia i shiti 51 për qind të aksioneve të kompanisë NIS te kompania shtetërore ruse, Gazprom Neft, për një çmim prej 400 milionë eurosh, pa tender.
Në maj të vitit 2022, për shkak të sanksioneve të reja të shpallura nga Bashkimi Evropian, Gazprom Neft shiti gjashtë për qind të aksioneve të tij te Gazpromi, kompania amë që ende nuk është nën sanksionet e bllokut evropian.
NIS-i është e vetmja kompani në Serbi që merret me kërkimin, prodhimin dhe përpunimin e naftës, si dhe me prodhimin e gazit natyror.
Ajo zotëron më shumë se 400 stacione karburanti në Serbi dhe në vendet e rajonit – Bosnjë e Hercegovinë, Rumani dhe Bullgari.
Përpunimi i naftës bruto kryhet në Rafinerinë e Naftës në Pançevë, e cila operon brenda sistemit të NIS-it.
