Shmangie të tensioneve, mosbesimit dhe retorikës së zjarrtë në mes të Kosovës dhe Serbisë, kanë kërkuar 39 organizata të shoqërisë civile nga të dyja vendet të mërkurën në një thirrje të përbashkët që qytetarët s’duhet të mbahen peng i dialogut.
Në deklaratën e tyre, këto organizata kanë shprehur shqetësimin për mungesën e progresit në dialogun në mes të dy vendeve për komunitetet lokale në Serbi dhe Kosovë.
“Qytetarët janë ata që vuajnë më së shumti nga vazhdimësia e tensioneve dhe mosbesimit. Prandaj, të gjitha palët duhet të reshtin retorikën e zjarrtë që cenon dhe dëmton marrëdhëniet brenda dhe ndërmjet komuniteteve. Shtrirja e paqartësive duhet të reduktohet përmes transparencës dhe llogaridhënies. Të gjithë qytetarët duhet ta kenë të qartë se çfarë është rënë dakord, ndërsa vetë procesi i dialogut duhet të afrohet me vetë qytetarët e prekur prej tij”, thuhet në deklaratën e përbashkët.
Këto 39 organizata kanë thënë se edhe lëvizjet e lirshme të patriarkut të Kishës Ortodokse Serbe, Porfirije, në rrugët e Prizrenit, janë mesazh pozitiv i respektit të ndërsjellë e bashkëjetesës paqësore dhe japin shpresë për të ardhmen.
Megjithatë, ato kanë bërë thirrje për përparim të prekshëm në sërë fushash të tjera. Kanë thënë se Lista Serbe po dështon t’i përfaqësojë nevojat e komunitetit serb në Kosovë.
“Mungesa e vazhdueshme e deputetëve të tyre në Kuvendin e Kosovës do të thotë që zgjedhësit e tyre dhe problemet e përditshme me të cilat ballafaqohen nuk po shprehen në mënyrë efektive. Ne bëjmë thirrje për kthimin e menjëhershëm dhe pjesëmarrjen aktive të Listës Srpska”, thuhet në deklaratë.
Organizatat kanë kërkuar nga Kosova e Serbia të angazhohen më shumë për zgjidhjen e demarkacionit të Mitrovicës së Veriut, e që ura kryesore në Mitrovicë të shërbejë si hapësirë gjithëpërfshirëse që lidh njerëzit nga dy anët e Ibrit.
Për targat, këto organizata kanë ftuar palët për konstruktivitet që të gjendet zgjidhje që s’i dëmton qytetarët.
“Pikat e reja të kalimit për të cilat është rënë dakord më parë duhet të hapen menjëherë për të lehtësuar udhëtimin e qytetarëve pa kaluar distanca dhe vonesa të panevojshme. Fluksi i lirë i qytetarëve do të duhej të jetë pjesë themelore e normalizimit të marrëdhënieve”, thuhet në thirrjen e tyre.
Njohja reciproke e diplomave ka ngecur, duke çuar në mungesë të stafit jetik në institucionet kryesore publike në Serbinë jugore dhe në Kosovë, për shembull, duke përfshirë ata që kanë të bëjnë me shëndetësinë, arsimin, drejtësinë dhe aksesin në shërbime më gjerësisht, kanë vlerësuar organizatat nënshkruese që kanë thënë se “ky është shembulli më i thekshëm i pasojave të moszbatimit të asaj që është rënë dakord dhe do të duhej të trajtohet pa vonesa të mëtejshme”.
Për shqiptarët në Luginë, këto organizata kanë thënë se ka ndjesi që integrimi i tyre po dëmtohet nga marrëdhëniet e tensionuara.
“Plani prej shtatë pikash për integrim do të duhej të jetë prioritet për qeverinë e re të Serbisë, duke përfshirë përfshirjen e përfaqësuesve shqiptarë në Trupin Koordinues të saj për komunat Preshevë, Bujanovc dhe Medvegjë. Shqetësimet që kanë të bëjnë me kryerjen e regjistrimit të popullsisë në Medvegjë do të duhej të adresohen menjëherë dhe do të duhej të bëhet një rishikim i plotë i procesit të pasivizimit”, thuhet në letër.
OSHC-të nga Kosova dhe Serbia kanë thënë se mbështesin çfarëdo procesi që mund t’i japë vrull të ri e energji pozitive dhe nga i cili mund të përfitojnë qytetarët nga të gjitha sferat e jetës.
“Ndërtimi i besimit dhe konfidencës është jetik për marrëdhëniet brenda dhe ndërmjet komuniteteve në të ardhmen”, thuhet në komunikatë.
Nënshkruesit:
Advocacy Center for Democratic Culture, (ACDC) North Mitrovica
AKTIV
Balkan Forum
Belgrade Centre for Security Policy (BCSP)
Civic Initiatives, Belgrade
Centre for Peace and Tolerance (CPT)
Community Building Mitrovica (CBM)
European Center for Minority Issues Kosovo (ECMI)
European Movement in Serbia (EMIS)
European Fund for the Balkans (EFB)
Foundation BFPE for a Responsible Society (BFPE)
Gorazdevac Media Group
Human Center Mitrovica
Junior Chamber International Prizren (JCI- Prizren)
Jelena Loncar, Akademike nga Universiteti i Beogradit
Reklama
Kosova info
Laëyers’ Committee for Human Rights (YUCOM)
Mitrovica Ëomen Association for Human Rights (MËAHR)
Ministria e Lajmeve Preshevë
NGO Be Active 16 Preshevë
NGO Integra
Peer Educators Netëork (PEN)
Pozitiv 365 Preshevë
Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS)
Qendra për Demokraci dhe Edukim – Lugina
Qendra Kosovare për Studime Gjinore
Qendra Mediale Çagllavicë
Rahim Salihi, Aktivist i shoqërisë civile
Radio Astra Prizreni
Radio Peja
Sbunker
Shoqata për Trashëgimi dhe Krijimtari Kulturore e Luginës së Preshevës
TV Prizreni
The Future Bujanoc
Valon Arifi, aktivist i shoqërisë civile, Bujanovac
Vjollca Krasniqi, Akademike nga Universiteti i Prishtinës
Voice of Roma, Ashkali and Egyptians (VoRAE)
Youth Initiative for Human Rights (YIHR) Kosovë
Youth Initiative for Human Rights (YIHR) Serbia
Youth Trails Preshevë
