Një grup kongresmenësh dhe senatorësh amerikanë i kanë dërguar një letër Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, duke shprehur shqetësim të thellë për raportimet se administrata e Donald Trump mund të reduktojë praninë e trupave amerikane në misionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë, Kosovo Force (KFOR). Ligjvënësit paralajmërojnë se një tërheqje e parakohshme e forcave amerikane mund të rrezikojë stabilitetin jo vetëm në Kosovë, por në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, raporton Euronewsalbania.
Sipas tyre, prania amerikane në KFOR ka qenë një faktor kyç parandalues që nga viti 1999 dhe vazhdon të luajë rol të rëndësishëm në ruajtjen e paqes mes Kosovo dhe Serbia. Kongresmenët theksojnë se edhe pse kontingjenti amerikan është relativisht i vogël, ndikimi i tij është thelbësor për stabilitetin e rajonit dhe për mesazhin strategjik ndaj aleatëve dhe aktorëve që mund të tentojnë destabilizim.
Në letër paralajmërohet gjithashtu se një reduktim i trupave mund të ketë pasoja serioze për situatën e sigurisë në rajon. Ligjvënësit i kërkojnë Departamentit të Shtetit të ruajë nivelet aktuale të trupave dhe të koordinojë çdo vendim me Kongresin për të shmangur pasoja gjeopolitike në Ballkan.
Letra e plotë
Kongresi i Shteteve të Bashkuara
Washington, DC 20515
11 mars 2026
I nderuari Marco Rubio
Sekretar
Departamenti i Shtetit
2201 C Street NW
Washington, DC 20520-0099
I nderuar zoti Sekretar,
Po ju shkruajmë në cilësinë tuaj si këshilltar për sigurinë kombëtare dhe Sekretar i Shtetit për të shprehur shqetësimin tonë të thellë lidhur me raportimet se administrata Trump mund të reduktojë praninë e forcave amerikane nga misioni i udhëhequr nga NATO Kosovo Force (KFOR) në Kosovë.
Në një kohë të brishtësisë së lartë politike dhe rritjes së ndikimeve keqdashëse në Ballkanin Perëndimor, një reduktim i parakohshëm i pranisë amerikane rrezikon të destabilizojë jo vetëm Kosovën, por edhe rajonin më të gjerë, veçanërisht Bosnje-Hercegovinën. Ne ju bëjmë thirrje të ruani nivelet aktuale të forcave amerikane për të mbrojtur interesat e sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara në rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Që nga themelimi i saj në vitin 1999 përmes Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB, Forca e Kosovës (KFOR) ka ruajtur paqen mes Kosovës dhe Serbisë dhe së fundmi ka shërbyer si një faktor kritik parandalues kundër dhunës së re etnike dhe ndërhyrjeve të jashtme.
Që nga fillimi i saj, Shtetet e Bashkuara kanë qenë mbështetësi kryesor i KFOR-it brenda kuadrit të NATO-s dhe kanë forcuar kapacitetet e sigurisë së Forcës së Sigurisë së Kosovës, veçanërisht përmes Programit të Partneritetit Shtetëror me Gardën Kombëtare të shtetit të Iowa-s.
Shtetet e Bashkuara kontribuojnë me deri në 500 personel ushtarak në një forcë paqeruajtëse prej rreth 5000 ushtarësh në total – një prani e vogël, por me ndikim shumë të madh.
Pranohet gjerësisht se kontributi amerikan është shtylla kryesore e efektit parandalues të KFOR-it, duke dhënë sinjale strategjike për aleatët dhe partnerët dhe duke penguar përshkallëzimin e mundshëm nga aktorë në Serbi ose Kosovë.
Çdo reduktim i personelit ushtarak amerikan mund të ketë pasoja të konsiderueshme jo vetëm për kapacitetet operacionale të forcës paqeruajtëse, por edhe për të dobësuar rolin e KFOR-it si një faktor politik parandalues për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Kosovë.
Tensionet mes komuniteteve etnike serbe në veri të Kosovës vazhdojnë, mes veprimeve të vazhdueshme nga qeveria qendrore e Kosovës që vazhdojnë të përkeqësojnë marrëdhëniet me komunitetet lokale.
Duke pasur parasysh mungesën e përparimit domethënës në dialogun Beograd-Prishtinë, një reduktim i trupave do të hiqte një mjet presioni që mund të detyrojë rikthimin në negociata.
Për më tepër, një prani më e vogël amerikane mund të inkurajojë aktorë që e shohin tërheqjen e Perëndimit si një mundësi për të nxitur trazira.
Implikimet për Bosnje-Hercegovinën janë veçanërisht shqetësuese, duke qenë se KFOR shërben si forcë rezervë për të mbështetur misionin EUFOR Althea të Bashkimit Evropian në rast të një përshkallëzimi të mundshëm në Bosnje-Hercegovinë.
Në muajt e fundit, lideri i entitetit Republika Srpska, Milorad Dodik, ka vazhduar retorikën e tij separatiste dhe bllokimin institucional, pavarësisht vendimit të administratës Trump më 29 tetor për të hequr sanksionet ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Madje, pas heqjes së sanksioneve, zoti Dodik ka pretenduar në mënyrë të rreme se është ende presidenti legjitim i Republikës Srpska, ka vënë në dyshim nëse Bosnje-Hercegovina duhet të vazhdojë të ekzistojë dhe, së fundmi më 30 janar, ka bërë thirrje për një front të përbashkët për të nisur largimin nga Marrëveshja e Paqes së Daytonit.
Në këtë sfond të retorikës në përshkallëzim, edhe vetë perceptimi i një reduktimi amerikan nga KFOR mund të inkurajojë agjendat nacionaliste të aktorëve në Kosovë dhe Serbi, por edhe ambiciet separatiste të liderëve në Republika Srpska, duke minuar kohezionin shtetëror në Bosnje-Hercegovinë dhe duke rritur rrezikun e një krize politike ose sigurie.
Për më tepër, Rusia ka kërkuar vazhdimisht të shfrytëzojë përçarjet në Ballkanin Perëndimor dhe të dobësojë mbështetjen e NATO-s dhe BE-së në rajon.
Në prill 2024, Komandanti Suprem i NATO-s për Evropën, gjenerali Christopher Cavoli, dëshmoi para Kongresit se Rusia po nxit në mënyrë aktive tensione mes grupeve etnike për të minuar integritetin territorial të Bosnje-Hercegovinës.
Kjo ishte një nga arsyet që ai vendosi të rrisë dhe forcojë praninë e KFOR-it dhe të shtojë pajisje ushtarake në rajon.
Gjithashtu, Rusia ka bllokuar në mënyrë aktive njohjen e pavarësisë së Kosovës.
Duke qenë se inteligjenca e fundit tregon se nuk ka ndryshim në ndikimin keqdashës rus në rajon, ne nuk duhet të reduktojmë trupat amerikane dhe të lëmë hapësirë shtesë për aktivitetin rus.
Ne kërkojmë me respekt sqarim mbi vlerësimin e Departamentit lidhur me implikimet e sigurisë rajonale nga ky reduktim i mundshëm, veçanërisht për efektet dytësore në Bosnje-Hercegovinë.
Në veçanti, kërkojmë qartësi mbi procesin e vendimmarrjes dhe nëse ky vendim po merret si pjesë e rishikimit të pozicionimit të forcave nga administrata Trump.
Gjithashtu, ne i bëjmë thirrje Departamentit të koordinojë ngushtë me Kongresin përpara se të zbatojë reduktime të mëtejshme të forcave që mund të kenë pasoja të rëndësishme gjeopolitike.
Si Këshilltar për Sigurinë Kombëtare i Presidentit Trump, ju mbani përgjegjësi për mbrojtjen e interesave të sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara.
Në këtë situatë, ne kërkojmë që çdo konsideratë për ndryshim të pranisë ushtarake amerikane në Kosovë të diskutohet përmes një procesi ndërinstitucional nën drejtimin tuaj.
Si anëtarë që kemi kushtuar një pjesë të konsiderueshme të kohës sonë për çështjet e Ballkanit Perëndimor, ne mirëpresim mundësinë për të biseduar me ju dhe për të diskutuar këtë çështje në detaje.
Sinqerisht,
Michael R. Turner – Anëtar i Kongresit
Brendan F. Boyle – Anëtar i Kongresit
Gregory W. Meeks – Kryetar i Grupit Demokrat në Komisionin e Marrëdhënieve me Jashtë
Rick Larsen – Anëtar i Kongresit
Jeanne Shaheen – Senatore e SHBA
Charles Grassley – Senator i SHBA
Thom Tillis – Senator i SHBA
Roger Wicker – Senator i SHBA
Ann Wagner – Anëtare e Kongresit
Chris Van Hollen – Senator i SHBA
Joni Ernst – Senatore e SHBA
Peter Welch – Senator i SHBA
