Përpjekjet e Viktor Orban për t’u vetëquajtur si një paqebërës i nivelit të lartë duke takuar liderët botërorë, përfshirë Vladimir Putinin, janë “të gabuara” dhe “nuk janë në interes të Evropës”.
Kështu ka thënë kryeministri çek, Petr Fiala, duke kujtuar mësimet nga përpjekjet “për të marrë me të mirë Adolf Hitlerin para Luftës së Dytë Botërore”, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Kryeministri hungarez ka ngjallur polemika në javët e fundit për fillimin e asaj që ai e quajti “mision paqeje” ndërsa vendi i tij mban presidencën e radhës të Këshillit të BE-së.
Udhëtimet ndërkombëtare kanë përfshirë takime me Putinin, Xi Jinping të Kinës dhe Donald Trump.
Në një intervistë të gjerë në Pragë, Fiala tha se përpjekjet e Orbanit po ndihmonin vetëm Kremlinin ndërsa ai ndiqte pushtimin e tij në shkallë të plotë të Ukrainës.
“Ajo që bën Viktor Orbán, nuk është në interes të Evropës, nuk është në interes të vendit tim, nuk është në interes të popullit ukrainas”, citohet të ketë thënë udhëheqësi konservator çek për The Guardian të mërkurën. “Fatkeqësisht, kjo e ndihmon Vladimir Putinin në këtë situatë. Dhe është e gabuar”.
Deklaratat e tij erdhën pasi Parlamenti Evropian dënoi udhëtimin e Orbanit në Rusi si “një shkelje e hapur e traktateve të BE-së dhe politikës së jashtme të përbashkët” dhe tha se Budapesti duhet të përballet me pasoja.
Fiala, një “shkencëtar politik” që ka shërbyer si kryeministër i Republikës Çeke që nga viti 2021, theksoi rëndësinë e të mësuarit nga historia, duke theksuar se përpjekjet historike për të “qetësuar” regjimet e rrezikshme nuk kishin funksionuar.
“Shumë njerëz besuan se nëse i japim një territor Hitlerit ose nëse do të diskutojmë me Hitlerin, kjo do të parandalonte luftën – e kundërta ishte e drejtë”, tha ai, duke përmendur marrëveshjen e Mynihut të vitit 1938 që lejoi aneksimin gjerman të Sudetenland në atë kohë.
“Paqja është e mundur vetëm nëse shteti agresiv, regjimi agresiv, e kupton se ne jemi aq të fortë sa nuk është mirë që ky regjim të jetë agresiv me forcat ushtarake. Pra, është shumë, shumë e qartë: e kaluara është mësim për të gjithë ne”, tha Fiala.
Për më tepër, Fiala tha se Evropa duhet të rrisë ndihmën për Ukrainën dhe të forcojë mbrojtjen e saj.
Ndërsa i pyetur nëse ishte i shqetësuar për ndikimin e mundshëm të zgjedhjeve të ardhshme në SHBA, duke përfshirë zgjedhjen e JD Vance, si kandidat për zëvendëspresident të republikanëve, Fiala kujtoi diskutimet që kishte pasur në Uashington me ligjvënësit amerikanë.
“Ndjenja ime ishte se njerëzit e kuptojnë shumë mirë atë që ndodhi në Evropë”, tha ai, duke shtuar se ishte i sigurt se administrata e ardhshme do të qëndronte në krah të Ukrainës.
Por ai gjithashtu theksoi: “Është ndoshta gjëja më e rëndësishme: jam i sigurt, se Evropa duhet të jetë më e përgjegjshme për sigurinë e saj”.
