Shefi i politikave të Pentagonit, Elbridge Colby, u ka thënë ministrave evropianë të mbrojtjes të NATO-s në Bruksel se ata duhet të rrisin kapacitetet e tyre luftarake dhe të marrin drejtimin në mbrojtjen e kontinentit të tyre nga kërcënimi rus.
Nënsekretari me ndikim për luftën, i dërguar nga Shtëpia e Bardhë në vend të shefit të tij, Pete Hegseth, tha se SHBA-të do të zvogëlojnë forcat konvencionale në Evropë, por këmbënguli që Uashingtoni të mbetet i përkushtuar ndaj aleancës ushtarake.
Colby theksoi se Evropa duhej të shkonte “përtej inputeve dhe qëllimeve drejt rezultateve dhe aftësive” ndërsa kërkoi të rivendoste marrëdhëniet pas debatit të muajit të kaluar për Grenlandën, të cilin Donald Trump e kishte kërkuar nga Danimarka, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
“Kjo do të thotë të përparësosh efektivitetin e luftimit mbi stagnimin burokratik dhe rregullator. Do të thotë të bësh zgjedhje të vështira në lidhje me strukturën e forcës, gatishmërinë, rezervat dhe kapacitetin industrial që pasqyrojnë realitetet e konfliktit modern në vend të politikës së paqes”, u tha Colby aleatëve të NATO-s të enjten.
Verën e kaluar, anëtarët evropianë të NATO-s ranë dakord të rrisin shpenzimet kryesore të mbrojtjes në 3.5% të PBB-së deri në vitin 2035 për të arritur nivelet e SHBA-së, por është e paqartë se çfarë do të thotë ky militarizim i rritur në praktikë.
Komentet e Colby-t u bënë pas dyerve të mbyllura në një fjalim të shkurtër para 31 anëtarëve të tjerë të NATO-s, në fillim të një takimi të ministrave të mbrojtjes së aleancës në Bruksel.
Çuditërisht, ato u publikuan nga Pentagoni menjëherë pas kësaj.
Megjithëse ai theksoi se SHBA-të do të vazhdonin të ofronin një “forcë të zgjeruar bërthamore”, ai tha se forcat e Uashingtonit – që aktualisht numërojnë rreth 85,000 në Evropë – do të vendoseshin “në një mënyrë më të kufizuar dhe të fokusuar”.
Ai thuhet se është një nga mbështetësit më të zëshëm në administratën Trump të zhvendosjes së vëmendjes ushtarake amerikane nga Evropa.
Interesat “më të rëndësishme” për SHBA-në ishin në pengimin e Kinës dhe në Amerikë, tha ai, ndërsa Evropa do të duhej të merrte “udhëheqjen për mbrojtjen e saj konvencionale”.
Megjithatë, Colby e bëri të qartë gjithashtu se SHBA-të “do të vazhdojnë të përgatisin forcat tona për të bërë pjesën e tyre” sipas nenit 5 të NATO-s, i cili thotë se një sulm ndaj një aleati konsiderohet një sulm ndaj të gjithëve – një premtim që herë pas here është vënë në dyshim nga Trump.
Muajin e kaluar, presidenti amerikan bëri përpjekje të përsëritura për ta detyruar Danimarkën të dorëzonte Grenlandën, me Shtëpinë e Bardhë që herë pas here tregonte se nuk do ta përjashtonte përdorimin e forcës ushtarake për të marrë nën kontroll territorin e Arktikut nga aleati i saj i NATO-s.
Mark Rutte, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, kërkoi të largohej nga debati i paprecedentë, duke argumentuar se një aleancë demokracish do të kishte gjithmonë “debate dhe diskutime”, dhe ai tha se komentet e Colby-t tregonin se SHBA-të ishin “të ankoruara në NATO”.
“Lajmi i mirë është se kjo aleancë gjithmonë gjen një rrugë përpara, për t’u bashkuar, për t’u përqendruar përsëri në qëllimin tonë mbizotërues, që është të mbajmë 1 miliard njerëz të sigurt”, ka thënë Rutte, duke argumentuar se neni 5 mbeti i paprekur.
Edhe pse vendimi për të dërguar Colbyn në vend të Hegseth ishte një përpjekje e qartë për të demonstruar se NATO kishte zvogëluar rëndësinë për SHBA-në, diplomatët evropianë këmbëngulën se ai ishte ende një figurë e rëndësishme, afër zëvendëspresidentit, JD Vance.
Në dhjetor, Marco Rubio, sekretari i shtetit i SHBA-së, nuk mori pjesë në një takim të ministrave të jashtëm të NATO-s dhe dërgoi në vend të tij zëvendëssekretarin Christopher Landau. Pasi iu drejtua homologëve në Bruksel, Landau u largua nga takimi herët.
Por Colby qëndroi për të gjithë takimin tre-orësh të enjten, duke dëgjuar 31 ministrat e tjerë të mbrojtjes që mbanin fjalime deri në tre minuta. Kjo u mor si shenjë respekti për anëtarët e NATO-s.
Ndryshe, aleatët e Ukrainës premtuan 35 miliardë dollarë ndihmë ushtarake këtë vit pas takimit të ministrave të mbrojtjes të NATO-s, sipas sekretarit të mbrojtjes të Mbretërisë së Bashkuar, John Healey.
Premtimet u bënë në një takim të grupit të kontaktit për Ukrainën, një grup prej 50 vendesh, i cili u bë pasditen pas sesionit të NATO-s
